BİR KELİME

9 Mart 2026 Pazartesi

BİR KELİME = İLTİZAM




İltizam : (Arapça) 1. (isim, eskimiş) Birinin veya bir şeyin tarafını tutma.

2. (isim, eskimiş) Gerekli bulma.

3. (isim, eskimiş)(*) Kesenek.

* * * * *

Birleşik Fiil, Kalıp Söz olarak kullanımı :

İltizam etmek : Keseneğe almak.


(*) Kesenek : Görevlilerin aylıklarından her ay belli oranda kesilip bir sosyal güvenlik kurumuna yatırılan para, fabrika, çiftlik vb. gelir kaynaklarının gelirini satın alma işi.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça lzm kökünden gelen iltizām اِلتزام “1. sarılma, sarmaşma, 2. bir işi üstlenme, 3. mantıken zorunlu olma, gerekme” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça lazima لزم “sarıldı, ilişik idi, gerekti” fiilinin iftiˁāl vezninde VIII. masdarıdır.
(Aynı kökten gelen kelime lüzum) 

Benzer sözcükler : iltizami


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

“üstlenme” [Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
refˁ-i zarār-i ˁām içün zarār-i χāssı iltizām ittiler [kamunun zararını gidermek için özelin zararını üstlendiler]






{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-



not: görsel, internetten alıntıdır.



18 yorum:

  1. Merhabalar.
    "İltizam" kelimesinin sadece kendisini biliyorum ama, gerçek anlamını bilmiyordum. Benim aklıma ilk gelen anlamı "bir şeye dahil olmak" gibiydi. Ama gerçek anlamı: "Birinin veya bir şeyin tarafını tutmak" Aynı zamanda taraftar olmak da diyebiliriz belki.

    İltizam kelimesi ile ilgili hafızamda kalan anlamı, gerçek anlamını kapsamıyormuş, onu öğrenmiş oldum. Gerekli bulma ve kesenek anlamlarını hiç bilmiyordum. Sözün kısası, bu kelimenin tam anlamını bilmiyordum. Sayenizde gerçek anlamını öğrenmiş oldum.

    Anlamca bir yakınlaşması olabilir mi diye "iltica" kelimesini hemen yanına koyarak düşündüm ama tam bir yakınlaşma hissedemedim. Çünkü iltica kelimesinin anlam karşılığı "sığınma"dır.

    Trompet konçertosu da güzeldi. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar diler, teşekkür ederim.

    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey hoş geldiniz,
      Hiç bilmediğim iltizam kelimesini bir sohbet programında duyup, hemen not almıştım ve yayında kullanmak kısmet oldu.

      İltica kelimesinin köküne baktım hemen, onun ki "lc" imiş, dediğiniz gibi anlamca ve kök olarak da benzerlik yok. Bu arada iltica kelimesini daha önce yayına almamışım, sizin öneriniz olarak bir sonraki yayında kullanacağım.

      Müziği beğenmenize çok sevindim. Katkılarınız için çok teşekkürler.
      Saygılarımla,

      Sil
  2. İltizamı duymuştum ama anlamını bilmiyordum. Teşekkürler Momentos :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yaşamdan Yazılar,
      Pek kullanılacak gibi durmuyor ama bu kelimeyi de fihriste eklemiş olduk. :T :)

      Sil
  3. Bu kelimeyi bilmiyordum. Belki eski bir kitapta denk gelmişimdir ama hiç yer etmemiş bende.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ada Deniz merhaba,
      Aynen, benim de bildiğim bir kelime değildi. :T

      Sil
  4. İltizam, kısaca bir işi üstlenmek, tarafını tutmak ya da bir geliri kesenek usulüyle üzerine almak anlamına gelen eski bir Osmanlıca kelimedir. 📜

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Metin Bedir hoş geldiniz,
      Açıklamanızla katkınıza teşekkür ederim.

      Sil
  5. Duyduğum fakat ne olduğunu bilmediğim bir kelimeydi. İntizam kelimesini çağrıştırdı hemen. Müzik, kelime ve görsel için teşekkürler Momentos :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yıldız merhaba,
      İntizam kelimesini daha önce yayına almamışım, şimdi senin önerin olarak alacağım. :)
      Teşekkürler :F

      Sil
    2. Yaşasııınnn.👏😍💐

      Sil
  6. Bayağı anlamı varmış, pek kullanmıyoruz günlük hayatta. :) Kesenek kelimesini de öğrenmiş olduk. Emeğine sağlık. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. duygu özkan hoş geldin,
      Haklısın, birkaç anlam taşıyor kelime. Ben de bilmiyordum, hep beraber öğrenmiş olduk. :T :)
      Sağ ol canım.

      Sil
  7. Ben de anlamını bilmiyordum. Biraz karmaşık:) Öğrenmiş oldum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Klio'nun Şarkısı hoş geldiniz,
      Sanıyorum bu kelime biraz daha kullanıma uzak kalmış, o yüzden pratiği fazla yok. :T :)

      Sil
  8. Bak bunu çok eskiden duymuştum ve unutmuştum 🫥

    Müzik yine ..mmmm şahane

    Mai'ye de beklerim🩵

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mai merhaba,
      Akılda kalıcı değil pek belki o yüzden. :)
      Müzik gerçekten enfes :T

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-