Ayyuk : (Arapça) 1. (isim) Göğün en yüksek yeri.
2. (isim) Göğün kuzey yarım küresinde bulunan bir takımyıldızın en parlak yıldızı.
* * * * *
Birleşik Fiil veya Kalıp Söz olarak kullanımı :
Ayyuka çıkmak : 1. Ses yükselmek.
"Camlar çerçeveler parçalanıyor, küfürler ayyuka çıkıyordu." - Ahmet Ümit
2. Dedikodu herkesçe duyulmak, yayılmak.
"Rezalet ayyuka çıktı, bütün İstanbul bundan bahsediyor." - Necip Fazıl Kısakürek
* * * * *
Kelime Kökeni :
Arapça ˁyḳ kökünden gelen ˁayyūḳ عيّوق “keçi yıldızı, Capella, gökyüzünün en yüksek yeri” sözcüğünden alıntıdır.
Ek açıklama : Latince auriga “keçi yıldızını içeren takım yıldız” adı muhtemelen bir Sami dilinden alıntıdır.
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
[anon., Danişmend-Name, 1360]
Anları [kilise çanlarını] depretdiler, āvāzı ˁayyūka irdi.
[Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
ve Bidnūs pāk ünin [temiz sesini] ˁayyūḳa çıkarub
Kelime, blogger KuyruksuzKedi tarafından önerilmiştir. Katkısı için teşekkürlerimle,
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: fotoğraflar M©MENT©S arşivindendir.
Eskiden çok kullanılırdı, "Dedikodusu ayyuka çıktı." cümlesi. Şimdilerde pek duymuyorum.
YanıtlaSilYayına aldığın için ben teşekkür ederim Momentoscum.
KuyruksuzKedim merhaba,
SilBirleşik kelime olarak kullanımlarını biliyordum, hatta gerek ben, gerekse çevremde hala kullanılmakta. Ayyuk olarak kelimeyi önerdiğin için teşekkür ederim. :A :)
"... ayyuka çıktı." sık duyduğum bir deyim. Demek buradan geliyormuş. 🙂
YanıtlaSilA.Mertoglu merhaba,
SilEvet, bu deyimin kökü, buna dayanıyormuş. :T :)
Kelimeyi cümle içinde yerli yerinde kullanabiliyorken, gerçek manasını, nerden geldiğini sonradan öğrendiğimiz de oluyor, tıpkı bu kelimede olduğu gibi. Çok teşekkürler sevgili Momentos.🤗🌸
YanıtlaSilYıldız merhaba,
SilÇok doğru, söylediklerine katılıyorum. Biri bana sorsa tepelere, arşa çıkmak diye açıklamasını yaparken ayyuk kelimesinin bir yıldızı işaret edeceğini tahmin etmezdim. :) :F
Ayyuka çıkmak olarak çok fazla kullanırım. Doğru bildiğim bir şey olması sevindirdi :)
YanıtlaSilDada merhaba,
SilBence kullanımda kalacak bir kelime bu. :T Bildiğine ben de sevindim. :)
annem, senin terbiyesizliğin de ayyuka çıktı derdi, demek o kadar yükselmişim ha :))
YanıtlaSilBüşra Bayram hoş geldin,
SilAh annelerimiz, ne söylerlerse güzel söylerler :) :A
sadece deyim halini biliyordum sezerciğim yıldızı da mı varmış :)
YanıtlaSilburcucuğum merhaba,
Silİnan ben de yeni öğrendim ve çok hoşuma gitti :)
Merhabalar.
YanıtlaSilTek başına "ayyuk" kelimesinin kullanıldığını hiç hatırlamıyorum. Ama "ayyuka çıkmak" birleşik fiil ve kalıp söz olarak çok duymuştum.
Bilgilendirici ve tanıtım çalışmanız için emeğinize sağlıklar diler, teşekkür ederim.
Selam ve saygılarımla.
Recep Bey merhabalar,
SilBu kelimenin, benim de ilk defa duyduğum hali bu. Blogger dostlarımız sayesinde kelime sözlüğümüz zenginleşiyor.
Çok teşekkür ederim ziyaretiniz, yorumunuz için.
Saygılar,