BİR KELİME

18 Mayıs 2026 Pazartesi

BİR KELİME = MENDİREK




Mendirek : (isim, denizcilik, Rumca) Kıyılarda dalgakıranla yapılmış liman.

"Eğer bir an önce bu işin önüne geçilmezse mendirek bu seneki lodoslarda bir kat daha göçecek." - Nâzım Hikmet

* * * * *

Kelime Kökeni :

Orta Yunanca mandrákion μανδράκι “'ağılcık', liman ağzına inşa edilen koruma suru” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, Eski Yunanca mándra μάνδρα “ağıl, etrafı çevrili alan” sözcüğünden +aki(on) ekiyle türetilmiştir.


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Bu diyârda [Mora Y.ad.] ... karavulhâne gibi binâ olunan kullelere kastel, liman ağızlannda ve liman ortalarında binâ olunan kullelere mendirek derler.





{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-



not: görsel, internetten alıntıdır.


14 yorum:

  1. Mendirekler Karadeniz'imizde yaygın. Müzik, dizi film/belgesel müziği gibi. Ne öyküler yazdırır :)) Emeğine sağlık Momentos.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili Yıldız merhaba,
      Gittiğim her deniz kenarı şehirde görmekten mutlu olduğum bir unsur mendirek <3 Özellikle İstanbul-Haydarpaşa önündeki mendirek bana da ne şiirler yazdırmıştır. Müziği beğenmene çok sevindim. :) :A

      Sil
  2. Bu limanlara mendirek dendiğini bilmiyordum. Şiirsel bir tarafları var.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. tosbağa günlüğü merhaba,
      Aslında 'benim bildiğim ve gördüğüm' mendirekler yoğun fırtınalı zamanlarda teknelerin sığınabileceği dalgakıranlardır. Liman ise TDK sözlüğünde belirtildiği şekliyle : "Gemilerin barınmalarına, yük alıp boşaltmalarına, yolcu indirip bindirmelerine yarayan doğal veya yapay sığınak." tır. Mendirek açıklamasında liman kelimesi eklenince sanki orada yolcu indirilip, bindiriliyor gibi bir anlam çıkıyor. En azından ben burada bununla ilgili bir dip not vermiş olayım.
      Mendirekler bana göre karadan bağımsız, denizin içinde tüm heybetiyle güven veren yerler. :) :T

      Sil
  3. Bunu duymuştum ama bilmiyordum sağol :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. A.Mertoglu merhaba,
      Ben de teşekkür ederim. :)

      Sil
  4. Mendirekleri özlediğimiz zamanlar geldi. Kavuşmamız yakındır. İlk fırsatta oradan selam edeceğim. Sevgiler Momentos.. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mindmills merhaba,
      Ah ah izlemede olacağım :A En sevdiğim yerlerdir. Yalova mendireği gençliğime damga vurmuş, önemli bir yerdi benim için. :)
      Sevgiler İzmir' den...

      Sil
  5. Merhabalar.
    Denizlerden ve limanlardan uzak bölgelerde yaşayan biri olmama rağmen, "mendirek" kelimesi bana yabancı değil. Ancak, doğrudan bana anlamını sormuş olsaydınız, inanın cevap veremezdim. "Dalgakıranla yapılmış liman" olduğunu sayenizde öğrenmiş oldum. Kaleminize, emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
    Göksel Baktagir'in tüm müzik eserlerini severek dinlerim. Paylaştığınız Baktagir'e ait eser de Kelime paylaşımındaki "mendirek" kelimesi ile uyum sağlamış, emeğinize sağlık.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey hoş geldiniz,
      İnanın bazı kelimeleri bildiğim halde yeniden öğreniyorum ben de, o yüzden bu yayınları çok önemsiyorum. Desteğinize, yorumlarınıza da aynı şekilde. :A
      Kelimeye eşlik eden eserin sahibi G.Baktagir' in dinlemekten keyif aldığım bestelerini paylaşmak, yayınları da oldukça zenginleştiriyor. Beğeni ve güzel sözlerinize teşekkür ederim.
      Sağlıklı günler diliyorum.

      Sil
  6. Değerli paylaşımlar,bunca kargaşa ve telaş içinde durup sadece bir sözcüğe ve onun tarihsel sürecine,insanlar için önemine bakmak bile ne değerli bir felsefe; tespit ve irade...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Güven Serin merhaba,
      Çok teşekkürler ziyaretine ve yorumuna. :A

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-