BİR KELİME = BALA/BALÂ

Bala : 1. (isim, ağızlardan) ► Yavru.

"Ağlama ceylan balası / Sızlama ceylan balası / Gider gözün karası" - Halk türküsü

2. (isim, ağızlardan) ► Çocuk.

~ ~ ~ ~ ~

Balâ : (isim, özel) Ankara iline bağlı ilçelerden biri.

* * * * *

Kelime Kökeni : (Bala)

Eski Türkçe bala “kuş ve hayvan yavrusu” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük çocuk dili bir sözcükten türetilmiştir.

Ek açıklama : Karş. balaban¹ “kuş yavrusu”, baldız “yaşça küçük akraba”. Nihai kökeni abla veya bilibili gibi çocuk dilinden alınmış olmalıdır.

Bu kelimeyle ilintisi olanlar : malak

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

Eski Türkçe [Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]

bala [[kuş yavrusu; benzer şekilde vahşi hayvanların yavrusu için de kullanılabilir.]] (...) [[Bir adama işlerinde yardım eden kişi, çırak.]]

* * * * *

Kelime Kökeni : Balâ

Farsça bālā veya vālā بالا “yüksek, üst” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça bālişt “en yüksek” sözcüğü ile eş kökenlidir. Orta Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen bardişta- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avestaca aynı anlama gelen barzişta- sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama : Avestaca /rz/ ≈ Eski Farsça /rd/ > Farsça /l/ evrimi tipiktir. Karş. Kürtçe (Kurmanci) berz. Ermenice partsr բարցր “yüksek” ve parts բարց “yastık” Partçadan alıntıdır.

Bu kelimeyle ilintisi olanlar : berzah, bülent, valâ

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Aşık Paşa, Garib-name, 1330]

zīr ü bālā yirleri [alt ve üstte yerleri] bellü beyān

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, Pinterest' ten alıntıdır.