Temkin : (isim, Arapça) Bir işin sonunu düşünerek ölçülü, tedbirli davranma.
"Bütün temkin ve vakarını kaybedip konuşanlara sokuldu." — Yakup Kadri Karaosmanoğlu
* * * * *
Kelime Kökeni :
Arapça √mkn kökünden gelen tamkīn تمكين “1. kadir kılma, 2. vekar, metanet, ağırbaşlılık” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça makuna مَكُنَ “güçlendi, pekişti” fiilinin tafˁīl vezninde II. masdarıdır.
Ek açıklama : 20. yy ortalarına dek “ağırbaşlılık, metanet, manevi güç” anlamına gelen sözcük 1970-80’lerden itibaren “riskten kaçma eğilimi” anlamını kazanmıştır.
Bu kelimeyle ilintisi olanlar : imkân (mümkün), mekin
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
“vekar, ağırbaşlılık” [Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
irdi bā-tāˁzīm ü temkīn ol māh / gördiler taḫt üstine oturdı şāh
temkinli [Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
temkīnli: ağır, vekarlı, sebatlı, metanet sahibi.
temkinli [TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
temkinli: Ağırbaşlı.
temkinli: “... riskten kaçınan” [Cumhuriyet - gazete, 1973]
Fenerbahçe rövanşa temkinli ve ürkek çıkacaktır.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: görsel, google' dan alıntıdır.
Merhabalar.
YanıtlaSilArapça bir kelime olan Temkinin, bire bir öz Türkçe karşılığı olmamakla birlikte yakın anlamı veren özenli, sağduyulu, sakıngan,tedbirli ve ölçülü gibi kelimelerimiz vardır. Ama bunların hiçbiri asla temkinli kelimesini birebir karşılamaz. Bu da demek oluyor ki daha çok uzun seneler temkinli kelimesini kullanmaya devam edeceğiz.
Kelime paylaşımında sayfaya eklediğiniz müzikleri de dinliyorum. Merakımı bağışlayın ama bunu sormadan yapamayacağım. Müziği seçerken, paylaştığınız kelime ilgili uygun bir müzik olmasını mı istiyorsunuz?
Müziği gürültüsüz ve sessiz bir ortamda dinlemek gerekiyor. Şu anda içinde bulunduğum ortam çok gürültülü olunca, ne yalan söyleyim müziği pek anlayamadım. Daha sonra uygun bir ortamda tekrar dinlemeye geleceğim.
Bizler için çok yararlı olan kelime paylaşımınız için emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
Yapacağımız her işte temkinli davranmakta fayda vardır.
Selam ve saygılarımla.
Merhabalar.
SilMüziği sessiz bir ortamda dinleme imkanım oldu. Çok değişik bir tarzı olan müzik dinledim. Arada bir sesler var, o sesi insan mı çıkarıyor, yoksa bir müzik aleti mi anlayamadım. Müziğin sonuna doğru keman ve arp gibi ses çıkaran bir müzik sesi duydum. Ama ne yalan söyleyim hiçbir şey anlayamadım. Yani müziği çözemedim.
Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
Selam ve saygılarımla.
Recep Bey hoş geldiniz,
SilTedbirli ifadesi sanki daha çok kullanılıyor diye düşünüyorum ama temkin kelimesinin yerini sanki pek tutmuyor diğerleri, sizinle aynı görüşteyim.
Evet, yayına eklediğim müzikler ve görseller için derinlemesine araştırma yapıyorum. Listemde çok fazla müzik var ama çoğunu dinleyip en uygununu bulmaya çalışıyorum doğrusu. Bu eklediğim müzik de Türk bir sanatçıya ait ve parça adının Türkçe karşılığı "çiçek açmak". Bir çiçeğin yapraklarının açılışı oldukça yavaş ve sakin şekilde olduğundan uygun buldum temkinli kelimesine.
Ziyaretiniz ve yorumunuz için çok teşekkür ederim.
Saygılar,
Yayına tekrar gelip müzikle ilgili yorum yazmanıza teşekkür ederim.
SilParçanın içinde enstrümanlar olduğu kadar vokal sesine yer verilmiş, sözsüz sadece ses tınlaması olarak kullanılmış. Oldukça ilginç bulduğum bir çalışma oldu bu seferki.
Tekrar zaman harcadığınız ve gelip yorum yazdığınız için kalpten teşekkürler.
Saygılarımla,
Mekân kelimesinden geldiğini yazan yerler de var. İkinci üçüncü olarak hastalığın bir yerde yerleşmesi veya manevi olarak bir dereceye ulaşmak gibi manalar da verilmiş. Biz tedbir ve ağırbaşlı olarak kullanıyoruz genelde.
YanıtlaSilArapça dili büyük bir hazine ve tek kelimeyle izah edilmesi mümkün olmuyor. O yüzden de Kuranı Kerim'i meal olarak okumanın çok faydası olmayacağı söylenir. Tefsir gibi daha açıklamalı okumakta fayda var.
Gürîzân merhaba,
SilBu yayınlarda çok fazla dağılmamak için TDK sözlüğünü baz alıyorum ama yorumlarda sizin gibi araştıran/bilen bloggerlarla detayları paylaşmak, bilgilenmek çok daha keyifli oluyor.
O yüzden çok teşekkür ederim bu bilgiler için. :A
Sevgiler,
Ben de teşekkür ederim.
Silİmkan - imkansız - temkin - temkinli...
YanıtlaSil-mkn kökünden çağrışım yapınca tüm imkanları(olasılıkları) hesaba katarak hareket eden kişi anlamı çıkıyor sanki... Yerine kullanılan "tedbirli" kelimesi de Türkçe'den çok Arapça gibi geldi bana. Az önce baktım, öyleymiş :)
KuyruksuzKedim hoş geldin,
SilHaklısın tedbir kelimesi de Arapça'dan. :T :)
Fenerbahçe rövanşa temkinli ve ürkek çıkacaktır. Desene ilk defa futbol için kullanılmış Momentos :)
YanıtlaSil