Dombay : (isim, ağızlardan) ► Manda.
"Özellikle camızlar yani sütünden meşhur Afyon kaymağı yapılan dombaylar bu bataklıkta gezinirlerdi hep." - Atilla Keskin
* * * * *
Kelime Kökeni :
(*) Orta Türkçe yazılı örneği bulunmayan *tom veya toŋ “şişkin, dolgun” sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.
Ek açıklama : Tüm Kafkas dillerinde ve Tatarcada ”şişman (sıfat)” ve “su sığırı (isim)” anlamında kullanılır. Keza Azerice domba “şişkin”, dongar “höyük, Kırgızca dompoy/tompoy “şişkin”, Kazakça döŋes “şişkin, kambur”. Nihai köken Türkçe olsa da dombay biçimi Kafkas dillerinde türemiş olabilir.
(*) Orta Türkçe : 14.yy Türkçe yazı dilleri. Türkiye (Oğuz) Türkçesi, Kıpçak Türkçesi ve Harezm/Çağatay Türkçesi olmak üzere üç lehçedir. Eski Asya Türkçesinde olmadığı halde bu üç lehçeden en az ikisinde 14.yy' da beliren sözcükler Orta Türkçe olarak işaretlendi.
***
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
Türkiye Türkçesi: “sığır” [Lugat-i Halimi, 1477]
gāv [Fa.]: ṣıġır ve ṭonbay dėrler.
Türkiye Türkçesi: “hantal, iri yarı” [Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
dombái: balordo
Türkiye Türkçesi: “manda, su sığırı” [Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
ekseriya yaban atları ve yaban develeri ve sığınlara ve dombaylara salarlar.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: fotoğraflar M©MENT©S arşivindendir.
Dombili kelimesi ile aynı kökenden geliyor o zaman:) bilmediğim bir sözcüktü.
YanıtlaSilMerhabalar.
YanıtlaSilDombay kelimesini duydum ama ne anlama geldiğini açıkçası bilmiyordum. Kelime paylaşımınız sayesinde anlamını öğrenmiş oldum. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar diler, teşekkür ederim.
Tombul kelimesinden türetilmiş "dombili" kelimesini Şener Şen'in bir filminde iri yarı göbekli bir zata hitap ederken duymuştum.
Selam ve saygılarımla.
Dombay tiplerine daha bir yakıştı sanki. :)
YanıtlaSil