13 Temmuz 2026 Pazartesi

BİR KELİME = RÜÇHAN




Rüçhan : (Arapça) 1. (isim, eskimiş) ► Üstünlük.

"Yugoslav ucuzluğu ile ödediği için nakliyat hususunda büyük bir rüçhan kazanmıştır." - Falih Rıfkı Atay

2. (isim, eskimiş) ► Yeğlik.

3. (isim, eskimiş) ► Öncelik.

* * * * *

Birleşik Kelime olarak kullanımı :

Rüçhan hakkı : (isim, hukuk) Yasal olarak tanınan öncelik hakkı.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça √rcḥ kökünden gelen rucḥān رجحان “ağır basma, öncelikli veya tercihli olma” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça racaḥa رجح “ağır bastı, yeğ idi” fiilinin fuˁlān vezninde masdarıdır.

Bu kelimeyle ilgili olanlar : tercih (müreccah)
(tercih : Arapça √rch kökünden gelen tarcīḥ تَرْجِيح “yeğleme” sözcüğünden alıntıdır.)
(müreccah : Arapça √rcḥ kökünden gelen muraccaḥ مرجّح “tercih edilen, ağır basan” sözcüğünden alıntıdır.)

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Meninski, Thesaurus, 1680]
recḥān: Praestantia, praevalentia.




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-



not: görsel, internetten alıntıdır.



18 yorum:

  1. Sevilen sanatçılar her yön artık eskisi gibi dinleyemiyoruz sevgili Sezerden belleklerde iz bırakıyorlar. Kelimeyi okuyunca Türkan Şoray'ın ilk hayat arkadaşı Rüçhan Adlı geldi aklıma.
    Günlük yaşamda hiç kullanmadığım bir kelime.
    Rahatlatıcı bir sabah müziği çok iyi geldi. Teşekkürler.
    Radyo Momentosu artık dinleyemiyoruz sevgili Sezer. Vefasızlık değil, zaman ayıramıyoruz. Ama deneyeceğim.
    Eşim de selam sevgilerini iletiyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Makbule Hocam hoş geldiniz,
      Radyo yayınını bloğa gelince de dinleyebilirsiniz biliyorsunuz değil mi? Blogda en üstte yayınların yanında duruyor, blog ziyaretinizde hemen oraya tıklayabilirsiniz. :)
      Ayrıca ben asla gönül koymam, biliyorum sizin bu konularda ne kadar hassas olduğunuzu.
      Biz eskiler, Rüçhan Adlı' yı çok iyi biliyoruz ama biri daha var adının yad edilmesi gereken; Rüçhan Çamay.
      Karşıyaka' dan sevgiler Urla' ya... :F

      Sil
  2. Duyduğum ve bilmediğim bir kelime daha. Aslında yeni öğrendiğim kelimeleri yazarları.. not aldığım bir defter çok iyi olurdu :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Senay Bn merhaba,
      Defter olmasa bile burada kelime fihristi var, oraya tıklayıp alfabetik olarak sıralanmış harflerden kelimelere ulaşabilirsiniz. :T :)
      https://www.sezerozsen.com/2021/08/bir-kelime-fihristi.html

      Sil
  3. Tercihi hep kullanıyoruz aslında ama raceha kökünden geldiğini bilmiyordum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gürîzân merhaba,
      Rüçhan kelimesini nedense hep isim olarak bildim, o yüzden benim için yeni bir kelime oldu bu anlamıyla.

      Sil
  4. Merhabalar.
    Hiç kullanmadığım, ama okuduğum metinlerde çok karşılaştığım ve üstünlük ve öncelik hakkı ile hafızamda olan bu kelimenin ayrıntlarını paylaşımınızdan öğrenmiş oldum. Paylaştığınız piyano müziği ieşliğinde rüçhan kelimesini icra edilen müziğin notaları arasına yerleştirdiğim de elbette farklı bir duygu yaşadım. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
    Bugün sokuma listesinde dolaşırken yeni bir kelime paylaştığınızı görünce ziyaret etmek istedim.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey hoş geldiniz,
      Bu kelimeyi erkek ve kadın isimleri olarak bilirdim, ayrıca rüçhan hakkı kullanım şeklini duymuşluğum vardı.
      Müziği beğenmenize memnun oldum. Bloglarda bir problem olduğundan her yayın blog listesine düşmüyor maalesef ama olsun biz yine de yayındayız. :)
      Yayınladığınız diğer yorumu sildim affınıza sığınarak, buraya vakit yaratarak gelip yorum bırakmışsınız, benim için ne mutlu ama minik yazım hataları için özür dilemeyiniz lütfen.
      Arada sizden haber almak gerçekten bizleri, beni ziyadesiyle memnun ediyor. Sağ olunuz :F
      Saygılarımla,

      Sil
    2. Ben de teşekkür ederim Recep Bey.

      Sil
  5. Pek kullanmadığım ama bildiğim bir kelime bu:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. DüşTasarımcısı merhaba,
      Bizim nesile tanıdık bir kelime, haklısın :)

      Sil
  6. Ahmet, Mehmet gibi isim bilirdim, teşekkürler sevgili Momentos.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili Arzu Sarıyer merhaba,
      Ben de teşekkür ederim :A

      Sil
  7. Duydum ama hep özel isim gibi kalmış aklımda :)

    YanıtlaSil
  8. Makbule öğretmenim gibi, benim de aklıma ilk gelen Rüçhan Adlı oldu :) Kelimeyi duymuş olsam da anlamını bilmiyordum. Bizi yine aydınlattığın için teşekkürler Momentoscum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. KuyruksuzKedim merhaba,
      Çok değerli bir şahıstı. :T
      Teşekkür ederim canım ziyaretin için. :)

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-


Dikkat Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.

:)

;)

:D

:(

=(

:@

:X

:O

:P

:F

:Y

:A

<3


:T

:H