13 Şubat 2026 Cuma

BİR KELİME = HALEF




Halef : (isim, Arapça) Birinin ardından gelip onun makamına geçen kimse; arda, ardıl, selef karşıtı.

"Yavuz Sultan Selim' in halefi, Kanuni Sultan Süleyman' dır."

* * * * *

Birleşik Kelime olarak kullanımı :

Halef selef : (sıfat) Biri ötekinin makamını alan.

Hayrulhalef : (isim, eskimiş, Arapça) Hayırlı çocuk, hayırlı evlat.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça χlf kökünden gelen χalaf خَلَف “birinin ardından gelen veya yerine geçen, ardıl” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça χalafa 1." (birinin) yerine geçti, ardından geldi, 2. birinin ardından konuştu, topluluktan ayrı düştü” fiilinin faˁal vezninde sıfatıdır. Arapça fiil Aramice-Süryanice χālaf חָלַף “1. geçme, 2. yerine geçme, mübadele etme” sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama : Arapça χlf fiilinin anlam gelişmesi, “geçmek” > “yerine geçmek” > “ardından konuşmak, muhalefet etmek” şeklindedir. Aramicede aynı fiil “geçmek” > “yerine geçmek” > “mübadele etmek, alıp satmak” şeklinde evrilmiştir.

İlintili kelimeler : halife (hilafet, kalfa), hilaf (muhalefet), ihtilaf (muhtelif)

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
χalef-i χılāfet-şiˁār




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, internetten alıntıdır.




12 yorum:

  1. Merhabalar.
    Halef, hem anlamıyla hem de duruşuyla çok zengin bir kelime. Kullanıldığı yerler de bile bir asalet rüzgarı estiriyor. Kelime ile ilgili yaptığınız yararlı çalışmanızdan dolayı teşekkür eder, emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
    Paylaştığınız müzik de görseliyle birlikte çok güzeldi. Ancak insanı, öyle küçük bir kareye sıkıştırılmış görsel pek doyurmuyor. Bu müziği dinlerken gerçek bir pencereden dışarıya bakıyormuş hissi uyandırmalı ki, ezgiyi oluşturan notaların arasında koybolabilesin. Beğendiğimi, sevdiğimi söyleyebilirim. Emeğinize sağlık.
    Selam ve muhabbetle.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey merhabalar,
      Halef kelimesinin eşlikçisi selef' i daha önce yayına almışım, bu sefer de bu kelimeye zaman ayırdık hep beraber.
      Müziğe ait videoyu büyük ekran izlemek daha keyifli olur çok haklısınız.
      İyi hafta sonları diliyorum.
      Selametle kalınız.

      Sil
  2. Kelimenin kökeniyle birlikte anlam katmanlarını görmek çok güzel. Dilin, düşünce ve tarih ile nasıl iç içe geçtiğini hatırlatan bir yazı olmuş. Emeğinize sağlık.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Fidan Dinç hoş geldiniz,
      Konuştuğumuz dilin içindeki kelimelerin derinine inmek gerçekten hem zevkli, hem de her seferinde daha da öğretici oluyor. Bildiğimizi sandığımız sözcükleri test etmiş oluyoruz.
      Katılımınız için teşekkür ederim. :F

      Sil
  3. Muhteşem Yüzyıl dizisinde bu kelime sıkça kullanılıyordu, oradan biliyorum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Düş Tasarımcısı merhaba,
      Evet haklısın, o tür tarihi dizilerde konusu geçer hep. :T :)

      Sil
  4. İster misin selefin halefi Bilal olsun! 😲

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir Edip hoş geldiniz,
      Amman diyorum, ağzınızdan yel alsın götürsün. 🤦‍♀️😶

      Sil
  5. Siyasette çok geçiyor bu halef selef muhabbeti Momentos :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yaşamdan Yazılar merhaba,
      Siyasetten de nefret ettik, haleflerden seleflerden de... :X

      Sil
  6. Ne acıdır ki halef deyince aklıma artık töre dizisi geliyor (:

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlkay merhaba,
      İzlemiyorum ama ismini duydum bu dizinin :)

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-


Dikkat Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.

:)

;)

:D

:(

=(

:@

:X

:O

:P

:F

:Y

:A

<3


:T

:H