23 Mart 2026 Pazartesi

BİR KELİME = ENTELEKTÜEL




Entelektüel : (Fransızca) 1. (sıfat)(*) Aydın.

"Kurulda Namık Kemal ve Ziya Bey (Paşa) gibi önde gelen entelektüeller ve siyaset yazarları da vardı." - Y. Hakan Erdem

2. (sıfat) Fikir sorunlarıyla ilgili.

"Entelektüel bir çalışma."

* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca intellectuel “1. akla ilişkin (sıfat), 2. aydın, kültürlü kişi (isim)” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince intellectūs “akıl, anlayış” sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince intelligere “anlamak, idrak etmek, ayırt etmek” fiilinin +()t° ekiyle geçmiş zaman fiil sıfatıdır. Bu fiil Latince inter “iki şeyin arası (edat)” ve Latince legere, lect- “seçmek, ayırmak” fiillerinin bileşiğidir.


Benzer sözcükler : entelektüalite, entelektüalize, entelektüalizm.
Bu kelimeyle ilintisi olanlar : entel, entelijans, (*) entelijensiya.


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

(sıfat) [Cumhuriyet - gazete, 1933]
O halde kadın, daha az iyi yapacağı bir vazifeden ziyade entellektüel bir sahada çalışamaz mı?

~ ~ ~

(*) Aydın : Kültürlü, okumuş, görgülü, ileri düşünceli (kimse)

(*) Entelijensiya : Batı dillerine “aydınlar sınıfı” anlamında Rusçada yaygın olan kullanımdan alınmıştır.




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, internetten alıntıdır.




6 yorum:

  1. Ne güzel bir sözcük seçmişsin Momentos. Günlük yaşamda kullanılan ve pek çok gencin anlamadığı bir kelime.
    Bazen TV haberlerinde sıkça yinelenen ama birçok entelin de anlamakta zorlandığı bir sözcük.
    Milli Eğitim Bakanlığı'nın duyurularında da bilinmeyen, kullanılmayan sözcükler oluyor. "Maarif Vekâleti" ... Dilimizin anlaşılır olması ne kadar önemli.
    Teşekkürler çalışmaların için.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Makbule Hocam merhaba,
      Elimden geldiğince yayınlara devam edeceğim. Destekleriniz için çok teşekkürler. :A

      Sil
  2. Merhabalar.
    Entelektüel kelimesini o kadar çok duydum ve bu kelimeyle o kadar çok karşılaştım ki merak edip de tam anlamına hiç bakmamıştım. Sizin bu paylaşımınızla entelektüel kelimesinin tam anlam karşılığının "aydın" olduğunu öğrenmiş oldum. "Entel takılmak" gibi sıkça kullanılan bu birleşik kelimede yer alan "entel" ayrı bir kelime mi, yoksa entelektüel kelimesinden yapılan bir alıntı mı tam bilmiyorum açıkçası.
    Okuması da söylenmesi de yazılması da zor bir kelime. Entelektüel kelimesini kullanabileceğimi hiç sanmıyorum. Ben herhalde karşılığı "aydın" olan anlamını tercih ederim.

    Entel takılmayı merak ettim ve araştırdım: Entel takılmak, gerçek bir entelektüel birikime sahip olmadığı halde kültürlü, sanatsever veya derin fikirli görünmeye çalışan, yüzeysel bilgilerle entelektüel rolü yapan kişi (entel) tavrı sergilemek demekmiş. Genellikle sanatsal/felsefi konularda bilgisi varmış gibi davranma, taklitçi bir tarz ve yapmacık tavırları içerirmiş.

    Entelektüel kelimesi ile ilgili yaptığınız paylaşım için teşekkür ederim. Bu arada hem entelektüel kelimesini ve anlamını öğrenmekle birlikte "entel takılma" olayını da öğrenmiş oldum.

    Eserini paylaştığınız Tom Barabas'ın "Romantic Rapsodies" albümü ile ilgili araştırma da yaptım. Hafif ve yumuşak piyano tuşları dokunuşlarının Tom Barabas'a özgü bir dokunuş olduğundan bahsediliyor. Eseri beğendim. Paylaşımınız için teşekkür ederim. Tabi bu arada görseli de ihmal etmeyelim ve entelektüel bir duruşu sergilediği için hakkını verelim.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey hoş geldiniz,

      Yayını tüm detaylarıyla incelemenize hayranım gerçekten. Hem yayına konu olan kelimeyi, hem de benzeş kelimeleri inceliyorsunuz ki bu yayına daha da derinlik katıyor. Müzik ve eklediğim görsel hakkındaki fikirleriniz de benim için çok değerli, her seferinde emeğin karşılığını aldığımı hissettiriyor.

      Bu vesileyle gönülden teşekkürü borç biliyorum.
      Saygılarımla,

      Sil
  3. Ben de hep (gerçi hep demeyelim, yanlış olmasın, genelde, evet evet genelde iyidir) iki l ile yazıyorum. Öylesi bana daha doğru geliyor. Hayır, kelimenin kökeni zaten Türkçe değil ve iki l ile yazılıyor. Tutturdular tek l ile yazılır diye. Hayır kardeşim, ben ilk dönem bir cumhuriyet çocuğuyum, iki l ile yazarım ahahhahaha.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. buster merhaba,
      Benim bazı arkadaşlarım da telaffuz ederken iki L ile kullanıyorlar :T
      Nasıl kolayınıza geliyorsa öyle kullanın :)

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-


Dikkat Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.

:)

;)

:D

:(

=(

:@

:X

:O

:P

:F

:Y

:A

<3


:T

:H