BİR KELİME = BÖRK

Börk : (isim) Genellikle hayvan postundan yapılan başlık.

"Alnına bir şaplak atıp börkünü geri itmişti." - Mustafa Necati Sepetçioğlu

* * * * *

Birleşik Kelime olarak kullanımı :

Dedebörkü : (isim, bitki bilimi) ► Turnabacağı.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Eski Türkçe börk “bir tür başlık, külah” sözcüğünden evrilmiştir.

Bu kelimeyle ilgili olanlar : börkenek(*)

(*)Börkenek : 1. (isim, hayvan bilimi) Geviş getiren hayvanların midelerinin ikinci bölümü. 

2. (isim) ► Külah.

      "Kışın aba giyilir, soğuk günlerde hem başlık hem de atkı görevini yapan börkenek bağlanır." - Yaşar Alparslan

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

Eski Türkçe [Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]

tātsız Türk bolmas, bāşsız börk bolmas [Acemsiz Türk olmaz, başsız şapka olmaz - atasözü]

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, internetten alıntıdır.

BİR KELİME = KADASTRO

Kadastro : (isim, Fransızca) Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin, alanının, sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi.

"Kadastro memuru." 

"Kadastro çalışmaları."

* * * * *

Birleşik Fiil veya Kalıp Söz olarak kullanımı :

Kadastroya geçmek : Kadastrosu yapılmak.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca cadastre “gayrımenkul ölçüm çizelgesi” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen catastico sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Eski Yunanca katástiχon κατάστιχον “sıralama, cetvel, çizelge” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca stíχos στίχος “satır, sıra, mısra” sözcüğünden kata+ ön ekiyle türetilmiştir. (Bu sözcük Eski Yunanca steíχō στείχω “dizmek, dizilmek, sıralanmak” fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadili aynı anlama gelen tanıksız veya yeniden kurulmuş *stei̯gʰ- biçiminden evrilmiştir.)

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Düstur Tertip I.-IV., 1884]

arazi defatirinin kayıd numarası ve eğer var ise kadastro numarası

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, internetten alıntıdır.

BİR KELİME = HÖYÜK

Höyük : 1. (isim) Tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılan yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan ve çoğu kez içinde yapı kalıntılarının gömülü bulunduğu yayvan tepe.

2. (isim) Toprak yığını, küçük tepe.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Eski Türkçe (yalnız Oğuzca) öyük “yığma tepe, tümsek” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tanıksız veya yeniden kurulmuş *örük biçiminden evrilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe ör- “yığmak, yükseltmek” fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama : Anadolu ağızlarında höy-/hüy- “yığmak” fiiline ender olarak rastlanır. Ahmet Dinç, Türkçe’nin Kayıp Kelimeleri 273.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

Eski Türkçe (yalnız Oğuzca) [Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]

öyük [[yüksekçe olan her yer, mesela tepecik - Oğuzca]]

Türkiye Türkçesi [Şeyh Elvan Şirazî, Gülşen-i Raz terc., 1426]

düz yére inesin sen üyükden.

Türkiye Türkçesi [Ahmed Vefik Paşa, Lehce-i Osmani, 1876]

öyük: tümsek, yapma tepe.

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, internetten alıntıdır.