8 Temmuz 2025 Salı

BİR KELİME = AŞİNA



Aşina : (Farsça) 1. (sıfat) Bildik, tanıdık olan.

      "Hiç değilse kütüphanede üç beş aşina yüz görebiliyordum." - Mehmed Niyazi

2. (sıfat) Daha önceden bilinen (şey).

      "Galiba ilk defa oynuyorsunuz mösyö, dedi. Telaffuzu bana aşina geldi." - Halide Edip Adıvar

3. (sıfat) Bilen, tanıyan (kimse).

      "Ümitsiz bir aşkın ne demek olduğunu bilirim, kalbi nasıl acıttığına aşinayım." - Selâmi İzzet

* * * * *

Birleşik Fiil olarak kullanımı :

Aşina olmak : Tanımak, bilmek.

      "Onun lehçesine aşina olanlara göre gayet derin hikmet, pek ince manalar taşırdı." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

* * * * *

Kelime Kökeni :

Farsça āşnā veya āşinā,  "bilinen, tanıdık" sözcüğünden alıntıdır. Sözcük, Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen āşnāk sözcüğünden evrilmiştir ve yine Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) āşnūtan, āşnāv- "duymak, algılamak, bilmek" fiilinden türetilmiş olup, Orta Farsça fiil Eski Farsça ā-χşnav- "bilmek" fiilinden evrilmiştir. 




Bu kelime, blogger Kendi Dünyasında' nın hatırlatmasıyla yayına alınmıştır. Katkısına teşekkürlerimle,


{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: fotoğraflar ​M©MENT©S​ arşivindendir.​



5 Temmuz 2025 Cumartesi

BİR KELİME = İSTİBDAT




İstibdat : (isim, Arapça)  Uyruklarına hiçbir hak ve özgürlük tanımayan sınırsız monarşi.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça bdd kökünden gelen istibdād,  "başına buyrukluk, kural tanımazlık, bağımsızlık" sözcüğünden alıntıdır. Aynı kelimeden türemiş "müstebit" ise, Arapça bdd kökünden geliyor ve "başına buyruk yönetici, despot, tiran " anlamını taşıyor. 




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-





not: görsel, vecteezy.com dan alıntıdır.




1 Temmuz 2025 Salı

BİR KELİME = TEFESSÜH





Tefessüh : (Arapça)
1. (isim, eskimiş) Organ, yiyecek vb.nin çürüyerek bozulması.

2. (isim, eskimiş, mecaz) ► Soysuzlaşma.


Birleşik Fiil olarak kullanımı :

Tefessüh Etmek : 1. Organ, yiyecek vb. çürüyerek bozulmak.
2. (mecaz) Soysuzlaşmak.
      "Demokrasi idaresinin tefessüh edip cıvıklaşma devrine geldiği, bir şahıs aleyhine ücretle iftiralar tertip eden propagandacılardan anlaşılır." - Rıza Tevfik


Kelime Kökeni :

Arapça fsχ kökünden gelen tafassuχ,  "sakatlanma" sözcüğünden alıntıdır. Sözcük, Arapça fasaχa  "kolunu veya bacağını çıkardı, hukuken geçersiz kıldı" fiilinin tefeˁˁul vezni (V) mastarıdır. 

Tespit edilen en eski kaynak :
[Ahmed Vefik Paşa, Lehce-i Osmani, 1876]
tefessüχ: Çürüyüp dökülme.





{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-





not: görsel, internetten alıntıdır.