BİR KELİME = ŞAD

Şad : (sıfat, eskimiş, Farsça) Sevinçli, neşeli olan.

"Seni gördük, şad olduk."

* * * * *

Birleşik Fiil, Kalıp Söz olarak kullanımı :

Şad etmek : Neşelenmesini, sevinmesini sağlamak.

Şad olmak : Sevinmek, memnun ve mutlu olmak.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Farsça ve Orta Farsça şād شاد “huzurlu, dingin, mutlu” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen şiyāta- sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Hintavrupa Anadili aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷi̯ē-to-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadili yazılı örneği bulunmayan *kʷi̯eh₁- (*kʷi̯ē-) “dinmek, dinlenmek, istirahat etmek” kökünden türetilmiştir.

Benzer sözcükler : şadan, şaduman

Bu kelimeyle ilintili olanlar : aşiyan, dilşad, şadırvan

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Aşık Paşa, Garib-name, 1330]

göŋlümüz şād eylemek

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, stockcake.com' dan alıntılanmıştır.

BİR KELİME = TEVAZU

Tevazu : (isim, Arapça) ► Alçak gönüllülük.

"Bilhassa tevazusu ile herkesin hürmet ve muhabbetini kazanmıştı." - Necip Fazıl Kısakürek

* * * * *

Kelime Kökeni :

Arapça wḍˁ kökünden gelen tawāḍuˁ تَوَاضُع “alçak gönüllülük” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça waḍaˁa وَضَعَ “koydu, indirdi” fiilinin tafāˁul vezninde VI. mastarıdır.

Bu kelimeyle ilişkili olanlar : mütevazı.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Edib Ahmed, Atebet-ül Hakayık, 1250 yılından önce]

muˁmīnlik nişānı tawāżu erür 

[müminliğin alameti alçak gönüllülüktür]

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, championtutor.com' dan alıntıdır.

BİR KELİME = ENTELEKTÜEL

Entelektüel : (Fransızca) 1. (sıfat) ► (*) Aydın.

"Kurulda Namık Kemal ve Ziya Bey (Paşa) gibi önde gelen entelektüeller ve siyaset yazarları da vardı." - Y. Hakan Erdem

2. (sıfat) Fikir sorunlarıyla ilgili.

"Entelektüel bir çalışma."

* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca intellectuel “1. akla ilişkin (sıfat), 2. aydın, kültürlü kişi (isim)” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince intellectūs “akıl, anlayış” sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince intelligere “anlamak, idrak etmek, ayırt etmek” fiilinin +()t° ekiyle geçmiş zaman fiil sıfatıdır. Bu fiil Latince inter “iki şeyin arası (edat)” ve Latince legere, lect- “seçmek, ayırmak” fiillerinin bileşiğidir.

Benzer sözcükler : entelektüalite, entelektüalize, entelektüalizm.

Bu kelimeyle ilintisi olanlar : entel, entelijans, (*) entelijensiya.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

(sıfat) [Cumhuriyet - gazete, 1933]

O halde kadın, daha az iyi yapacağı bir vazifeden ziyade entellektüel bir sahada çalışamaz mı?

~ ~ ~

(*) Aydın : Kültürlü, okumuş, görgülü, ileri düşünceli (kimse)

(*) Entelijensiya : Batı dillerine “aydınlar sınıfı” anlamında Rusçada yaygın olan kullanımdan alınmıştır.

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, internetten alıntıdır.