Zahir : (Arapça) 1. (sıfat) ► Belli.
"Bu işte de Türkiye Cumhuriyeti’nin büyük hevesi ve iyi niyeti çok zahirdir." - Tevfik Rüştü Aras
2. (isim) ► Dış yüz.
3. (zarf, ağızlardan) ► Kuşkusuz.
"Zahir, o anda başıma kan çıkmış, yüzüm kızarmış olacak ki..." - Sermet Muhtar Alus
(Kelimenin ikinci anlamı :)
Zahîr : (sıfat, eskimiş, Arapça) Yardım eden, destekleyen, arka çıkan.
* * * * *
Kelime Kökeni :
Arapça ẓhr kökünden gelen ẓāhir ظاهر “görünen, görüntü” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ẓahara ظهر “belirdi, göründü” fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatıdır.
Benzer sözcükler : zaar, zahar, zahiren, zahiri, zeğer
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler:
[Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
kimi ẓāhir kimisi bāṭın-durur
Kelimeyi yayına kazandıran değerli bloggerlar Sibel Yıldız ve Recep Altun' a teşekkürler.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: görsel, internetten alıntıdır.
Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.
Merhabalar Momentos.
YanıtlaSil"Zahir" kelimesinin anlamını, cümle içinde kullanıldığı yerde görünce, çok daha iyi anlıyorum. Zahir kelimesinin : Görünürde olan, görünen, belli, açık, dış görünüş, dış yüz ve kuşkusuz gibi anlamları karşıladığı kuşkusuz. Zahir kelimesinden halk ağzı olarak üretilmiş olan benzer sözcükler arasında "zaar" yöremizde o kadar çok sık kullanılır ki, tam olarak neyi karşılıyor, emin olun bilmeden, farkında olmadan hepimiz kullanırız. Hala da memleketimde ve memleketimin insanları ile sohbet ederken "zaar" benzer sözcüğünü sıkça kullanırız. Size "zaar" benzer sözcüğün tam olarak hangi anlamı karşıladığını teknik olarak izah edemem. Ancak, nerede ve nasıl kullanılacağını çok iyi biliriz. Bu böyle garip bir durum işte.
Siz açıklayıncaya kadar, yöremizde kullanılan bu benzer "zaar" sözcüğünün "zahir" kelimesinden türetildiğini hiç düşünmedim ve hiç aklıma gelmedi. Siz bu konuya değindikten ve "zahir" kelimesini paylaştıktan sonra biraz daha düşündüm ve "zaar" benzer kelimesini fırsat ve imkanlarım elverdiğince araştırmaya karar verdim.
Memleketimizde biz bu benzer kelime "zaar"ı daha çok kuşkusuz, herhalde, elbette, muhtemelen, gibi anlamlarında kullandığımızı söyleyebilirim. Bunu örnek bir soru cümlesine verilen cevap içerisinde göstermek gerekirse:
"Sen de yarın toplantıya gelecek misin? " , "zaar geleceğim/gelirim." buradaki zaar keliemesi: Kuşkusuz, herhalde, elbette, mutemelen, anlamlarını kapsıyor.
Paylaşım ve bilgilendirme için teşekkür ederim. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
Selam ve muhabbetle.
Recep Bey hoş geldiniz,
SilKelimeyi TDK sözlükte bulamayınca kökünü araştırmaya başladım ve zahir kelimesine ulaştım. Yöresel ağızlara yerleşen kelimeleri araştırmak biraz zorlu olsa da çok keyifli.
İyi ki Sevgili Yıldız' ın yazısındaki kelime üzerine yorum yazdınız ve sonuçta araştırılacak bir konumuz oldu hep beraber.
Yorumunuzla katkılarınıza çok teşekkür ederim.
Saygılarımla,
Sevgili Momentos, öncelikle Recep Bey' in ve benim son paylaşımlarımızı/yorumlarımızı dikkate alarak köşende yer açtığın için çok teşekkürler. Açıkçası öykümde "zaar" kelimesini kullanırken "zahir"den türetildiğini hiç düşünmemiştim. Zaar'ı daha ziyade kuşkusuz anlamındaki kullanımıyla biliyorum. Kelime köklerine inerek bu konudaki farkındalığımı geliştirmem gerek sanırım. Türkçemiz gerçekten çok zengin bir dil ve sen bu zenginliği her bir paylaşımınla bizlere tekrar tekrar hatırlatıyorsun, Türk diline harika bir hizmette bulunuyorsun. Ne kadar teşekkür etsek azdır zaar :)) Emeğine, yüreğine sağlık. İyi hafta sonları.
YanıtlaSilSevgili Yıldız hoş geldin,
SilBazen yöresel ağızlardaki kelime o kadar değişmiş oluyor ki aslına ulaşınca insan şaşırıyor. :)
Bu çok keyifli yayın için sizlere teşekkür etmek istiyorum.
Güzel bir hafta sonu olsun. :F
Paulo Coelho’nun, Zahir kitabı geldi hemen aklıma :)
YanıtlaSilYaşamdan Yazılar,
SilÇok iyi bir hatırlayış :T İlginç bir kitapmış. :)