Pespaye : (sıfat, Farsça pest + pāye) ►(*) Alçak.
"Zaten yemişleri asil ve pespaye olarak ikiye tasnif etmek pek kolaydır." - Refik Halit Karay
(*) Alçak : (sıfat, mecaz) Bile bile en kötü, en ahlaksızca davranışlarda bulunan; pespaye.
"Zavallı, karşısındaki mahlukun ne alçak şey olduğunu anlayamadı." - Ömer Seyfettin
* * * * *
Kelime Kökeni :
Farsça past پست “alçak, aşağı” ve Farsça pāya پایه “rütbe, basamak” sözcüklerinin bileşiğidir.
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
[Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
bizcileyin pespāye ve ednā [düşük rütbeli ve alt seviyede] bir Pencpirimden [Venedik komutanından] Girid cezīresüŋ recā eylemişsüz [geri almışsınız]
[M. Hafid Ef., ... Islâhi'l-Galatâti'l-Meşhûre, 1804]
Pesipāye: İnden-nās rüteb ve menzileti olmayanlara ıṭlāḳ olunur. Fārisīde ... pest-pāye'den galattır.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: görsel, https://easy-peasy.ai/ den alıntıdır.
Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.
Bana sanki daha düzensiz bir şeyi çağrıştırıyordu.
YanıtlaSilDada merhaba,
SilAnlamı şimdi oturmuştur o zaman.
Merhabalar.
YanıtlaSilPespaye sıfatını daha çok giyim ve görünüş ile insan davranışları için kullanıldığını gördüm ve duydum. Tanzimat ile başlayan ve Cumhuriyet ile devam eden dönemin romanlarında karakter tahlili ve toplumsal eleştirilerinde sıkça kullanılmış bir kelimedir.
Pespaye denilince benim aklıma hemen kişinin çok zevksiz ve hırpani bir durumu gelmekle birlikte kalitesiz, düzeyi düşük ve niteliksiz karakterler de gelmekte.
Araştırdığıma göre Farsçada Pest:Aaşağı, alçak, paye ise: derece, basamak anlamlarına geliyormuş.
Pespaya kelimesi ile ilgili bizleri bilgilendiren ve aydınlatan bu güzel paylaşımınız için teşekkür ederim. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
Müziği dinlemeye geçtim. Müziği dinlerken; müziğin hikayesi de atmosferi de çok güzeldi. Bana göre pespaye kelimesini çağrıştırıyordu. Son bölümünde ise bu pespayeliğe karşı bir kızgınlık atmosferi hakimdi. Seçimizini tebrik ederim.
Selam ve saygılarımla birlikte sağlık, sıhhat ve afiyetler dilerim. Hoş ve esen kalın.
Recep Bey merhabalar,
SilHaklısınız pespaye kelimesini hırpani kılık içinde söylendiğini duymuştum. Kelimeyi yayına hazırlarken çok daha büyük bir anlam içerdiğini gördüm ve o yüzden tek kelime "alçak" ile açıklanmasını yeterli bulmayıp, alt kısma alçak kelimesinin açıklamasını da aldım.
Müziği dinleyip beğenmenize de çok sevindim. Yorumunuz için teşekkürler.
Saygılarımla,
Merhabalar.
YanıtlaSilYorumun içerisine alkış tutan bir simge girmiş, bu benim seçimim değildi. Benim bu simgeleri kullanma alışkanlığım yoktur. Ama nasıl oldu anlayamadım. Kusuruma bakmayın.
Selam ve saygılar.
Recep Bey hiç problem yok dert etmeyin.
SilYorumunuzda pest ile aşağı arasına iki nokta üstüste ve büyük harf A girince dua emojisi çıkmış otomatik olarak. Yorum gayet iyi anlaşılıyor merak etmeyin.
Saygılar,
İkisini de duydum Momentos. Pespaye insanlar (kişilik olarak) hem de ne pespaye bir giyim böyle şeklinde.
YanıtlaSilKelimeyi hep duyuyoruz ama aklımda daha farklı yer edinmiş, sanki dağınıklık, pasaklılık gibi bir anlamı var sanıyordum. :) Teşekkürler paylaşım için, öğrenmiş olduk. :)
YanıtlaSil