BİR KELİME = CİHANNÜMA

Cihannüma : (Farsça)

1. (isim) Her yanı görmeye elverişli, camlı çatı katı veya taraça; kule.

      "Söz konusu cephede, üst kat divanhanesinin geniş saçağı batıya doğru ilerleyerek sonradan eklenmiş olan cihannümayı alt katlardan ayırmaktadır." - Nuri Akbayar

2. (isim, eskimiş) Dünya haritası.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Farsça cihān  "dünya" ve Farsça numā  "gösteren" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Farsça numūdan, numā  "göstermek" fiilinden türetilmiştir.) 

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler;

“dünya panoraması, atlas” [Neşrî, Kitab-ı Cihannümâ, 1492]

Kitab-ı cihān-nümā

“panoramik balkon” [Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]

Cihānnümā: (...) 2. çatının üzerinde her tarafa nezāreti olan açık taraça

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, homeadore.com sayfasından alıntıdır.

BİR KELİME = CANSİPARANE

Cansiparane : (zarf, Farsça) Canını verircesine, özverili bir biçimde.

      "Çopur Apti, maksat uğruna cansiparane çalışmaktadır." - Refik Halit Karay

Kelime Kökeni :

Farsça cān جان  "can" ve yine Farsça sipurdan, sipār سپر  "ısmarlamak, tevdi ve teslim etmek" sözcüklerinin bileşiğidir. 

Not: Hepimiz bu kelimeyi "cansiperane" şeklinde kullanmaya alışık olduğumuzdan, doğrusunu ben de TDK sözlüğünden öğrenmiş bulunmaktayım. Etimoloji sözlüğüne baktığımda, kelime orada halen "cansiperane" şeklinde yazmakta.

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: gif, internetten alıntıdır.

BİR KELİME = CANHIRAŞ

Canhıraş : (sıfat, Farsça) Yürek paralayan, iç tırmalayan, tüyler ürpertecek kadar korkunç.

"Canhıraş bir feryat koparır koparmaz ipek gömlekle odaya kendimi atmışım." - Sermet Muhtar Alus

Kelime Kökeni : 

Farsça cānχirāş "acı veren, iç tırmalayan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cān  ve Farsça χirāş  "tırmalayan, yaralayan" sözcüklerinin bileşiğidir. 

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: gif, gifer.com dan alıntıdır.

BİR KELİME = CEBEL

Cebel (I) : 1. (isim, halk ağzında) Sahipsiz, boş toprak.

"Ufkun arkasında kalan cebele ulaştık mı, bütün gayretimizin ödülünü alacağız."

2. (isim, halk ağzında) Ekilmemiş tarla, ekime elverişli olmayan yer.

~ ~ ~ ~ ~

Cebel (II) : (isim, eskimiş, Arapça) Dağ.

Kelime kökeni : 

Arapça cbl kökünden gelen cabal "dağ" sözcüğünden alıntıdır.

{ಠ,ಠ}

|)__) 

-”-”-

not: kullanılan fotoğraf internetten alıntıdır.

BİR KELİME = CÜDA

Cüda : (sıfat, Farsça) Yurt, baba ocağı gibi çok sevilen şeylerden ayrılmış olan, uzak kalmış olan.

Kelimenin birleşik fiil olarak kullanımı da mevcuttur:

Cüda etmek : Ayırmak.

"Canı, cânanı bütün varımı alsın da Hüda / Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda." - Mehmet Akif Ersoy

(Bu kelime blogger Deeptone' un önerisi olarak yayına alınmıştır. Katkısından dolayı kendisine teşekkür ederim.)

{ಠ,ಠ}

|)__) 

-”-”-

not: fotoğraf buradan alıntıdır.

BİR KELİME = CEFÂPÎŞE

Cefâpîşe : (Arapça-Farsça) -Üzmeyi huy edinmiş, cefa eden.

                       - Aşığını üzen sevgili.

{ಠ,ಠ}

|)__) 

-”-”-

not: kullanılan gif yandexten alıntıdır.​