Kolpo : (Rumca) 1. (isim) Bilardo oyununda vuruş.
"Sahiden büyük bir isteksizlikle kaçırdığı kolpoları seyrediyordum." - Orhan Seyfi Orhon
2. (isim) Uygun durum, fırsat.
3. (isim, argo) ► Dalavere.
"Böyle bir kolpoya başlayacak olursam sonuna kadar öylece devam etmek lazımdı." - Refî Cevad Ulunay
* * * * *
Deyim, Birleşik Fiil, Kalıp Söz olarak kullanımı :
Kolpo çekmek (veya yapmak) : İsteka ile bilardo topuna vurmak.
"Güç kolpoları çekerken artık ıslık çalmıyor, isteka tebeşirini ikide bir cebine koymuyor." - Orhan Seyfi Orhon
"Ara sıra beni şaşırtacak kadar mükemmel fantezi kolpolar yapıyordu." - Orhan Seyfi Orhon
Kolpo çevirmek : (argo) Kumpas kurmak.
"Şarika, istediği kadar sırnaşsın, Reyhan dilediği kadar plan kursun, kolpo çevirsin." - Mahmut Yesari
Kolpoya düşmek (veya gelmek) : Oyuna gelmek, tuzağa düşmek.
"Biz vakti zamanında ne tehlikeler atlattık. Kolpoya düşecek değiliz." - Metin Savaş
* * * * *
Kelime Kökeni :
İtalyanca colpo “darbe, çalım, özellikle bilardo darbesi” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince colaphus “darbe” sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kólaphos κόλαφος sözcüğünden alıntıdır.
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
kolpo “bilardo vuruşu” [Ahmed Mithat, çeşitli yazıları, 1900 yılından önce]
bilardoda ustalık, hesap ve tahmin ederek çekilen kolpoların
(argo) “fırsat” [Hüseyin Rahmi Gürpınar, Toraman, 1919]
Onun niyeti işi bir kolpasına getirip babasını yine kırk-elli lira vurmaktı.
(argo) “dalavere” [Osman Cemal Kaygılı, Argo Lugatı, 1932]
kolpo: Numara, dalavere, biçimine getirmek.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: görsel, internetten alıntıdır.
Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.
Asıl anlamını bilmediğim bir kelimeyi. Kolpa dümen diye kullanıyordum. Kolpo imiş:)
YanıtlaSiltosbağa günlüğü merhaba,
SilTDK sözlükte "kolpo" olarak açıklanmış ama bazı yazarların "kolpa" olarak kullandığı da gözden kaçmıyor. Çok da yanlış bir söyleyiş diyemeyeceğim o yüzden. :T :)
"Kolpa" sanıyordum, doğrusu "kolpo" imiş:)
YanıtlaSilKlio'nun Şarkısı merhaba,
SilTespit edilmiş en eski Türkçe kaynak bölümünde Hüseyin Rahmi Gürpınar' ın kelimeyi "kolpa" olarak kullandığı not edilmiş. Halk arasında söylenişte bu şekilde yer etmiş olduğunu da gözlemliyorum. Dolayısıyla tamamen yanlış diye nitelendiremiyorum ben. :) :T
Merhabalar.
YanıtlaSilKelime paylaşımları yaparken, kelimeyi çağrıştıracak ona uygun bir müzik seçiminin kolay olduğunu sanmıyorum. Bu konuda kim bilir belki saatlerce efor sarfediyorsunuzdur. Ama sonuç da emeğinize değiyor. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar diler, teşekkür ederim.
Kolpo kelimesi ile ilgili hiçbir bilgi birikimim yoktu. Kolpo kelimesini ve anlamını sizin bu paylaşımınızdan öğrenmiş oldum. Elinize ve emeğinize sağlıklar diler, teşekkür ederim. Ömrü hayatımda ne bilardo oynadım, ne de bilardo oyunu seyrettim. İlgi alanım da olmadığı için bu tür kelimelere yabancı kalıyorum. (Fransız kalmak)
Selam ve saygılarımla.
Kolponun tek başına Bilardo oyununda vuruş anlamına geldiği ve diğer birleşik kelimelerle olanlar hakkında da bilgi sahibi olmuş oldum. Tekrar teşekkür eder, emeğinize sağlıklar dilerim. Örnek cümleyi ben de çok beğendim. Vurucu bir cümleydi.
Selam ve saygılarımla.
Recep Bey hoş geldiniz,
SilMüzik ve görsel seçimi konusuna titizlikle yaklaşıyorum, haklısınız. Beğeniniz benim için önemli, teşekkür ederim. :A
Ben kolpo kelimesini bilardo ile ilgili bir terim olarak bilmekten çok, argo olarak kullanılan anlamına vakıftım. Kelimeyi inceleyince ben de bilgilendim.
Yorumunuzla desteğinize kalpten teşekkürler.
Saygılarımla,
Bildiğimiz Kolpa, Kolpo'muymuş :)
YanıtlaSilA. Mertoglu hoş geldiniz,
SilAslında yukardaki yorumlara da yazdığım gibi uzun süre kolpa olarak kullanılmış kelimenin TDK sözlükte kolpo olarak yer alması, halk arasında söyleniş şeklinin de kabul görmesini gerektiriyor diye düşünüyorum ben. :)
Bilmediğim bir kelime. Öğrenmiş oldum. Seçtiğin ezginin adı bile aynı. Bu ne büyük bir özen. Teşekkür ederiz sevgili Momentos. Emeğine yüreğine sağlık.🧿👏🥰
YanıtlaSilSevgili Yıldız hoş geldin,
SilMüziğin adı, kolpo kelimesini andırıyor haklısın. Anlamı farklı, kürekli tekne/sandal anlamına geliyor. Ben de, bu ayrıntıları gözlemlediğin için ve katılımına teşekkür ederim. :) :F