BİR KELİME = KOSTAK

Kostak : 1. (sıfat, ağızlardan) Zarif, kibar, çalımlı, güzel giyinmiş, yakışıklı (erkek).

"Boşa kostaklanma kostak değilsin karam" - Halk türküsü

2. (sıfat, ağızlardan) Yiğit, kabadayı, yürekli.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Farsça gustāχ گستاخ “küstah, mağrur” sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

Ek açıklama : Anadolu ağızlarında koska ve kostul “havalı, çalımlı” ve kossak “çiftleşme zamanı gelmiş koyun” sözlerinin bu sözcükle ilgili olup olmadığı belli değildir.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Kaygusuz Abdal, 1444 yılından önce]

Bilmeyen eyle sanur ki sözi kostak söylerem

[Hamit Zübeyr & İshak Refet, Anadilden Derlemeler, 1932]

kostak (Muğla): tenasüplü, biçimli, güzel. (...) kostaklanmak (Niğde): çalım satmak.

* * * * *

Yukardaki açıklamalar yeterli gelmediği için, https://aksozluk.org sayfasında aşağıdaki açıklamaya ulaştım. Bir başka sayfada ise kelimenin kökeninin belirsiz olduğu yazıyordu. TDK Sözlükte de yukardaki açıklamada gördüğünüz üzre kelime kökenine dair herhangi bir detay yoktu.

"Saygı kurallarına uymayan nezaketsiz, cüretkâr, küstah ve kibirli davranan gösterişli kimselerdir. Farsça gustāḥ (=kibirli, nezaketsiz, cüretkâr) sözünden dönüşmüştür. Pehlevice wistāḥ (=kendine güvenen, cesur) kelimesiyle bağlantılıdır. Pehleviceden Ermeniceye de intikal ederek vstaḥ (=yılmaz, cesur) diye telaffuz edilmiş. Bu sözlerin temelinde yaklaşık karşılıklarda kullanılmış olan Avestaca vistāka sözü bulunmaktadır. Zamanla küstah sözü kullanılmakla birlikte, bunun farklı biçimleri de telaffuz edilmiş. Bu açıdan küstah, kustah, kostah, kostak şekilleri yerel ağızlarda görülüyor. Niğde yöresinden derlenen bir oyun havasında “kostak yörü yörü” diye nakarat yapılıyor."

{ಠ,ಠ}

 |)__) 

-”-”-

not: görsel, pinterest'ten alıntıdır.