Leylî : (Arapça) 1. (sıfat, eskimiş) ► Yatılı.
"Orada Amerikan mektebine leylî verdi." - Peyami Safa
2. (sıfat, eskimiş) Geceye özgü.
"Kadınlar orada güzel, ince, saf, leylîdir." - Ahmet Haşim
* * * * *
Birleşik Kelime olarak kullanımı :
Leylî meccani : (sıfat, eskimiş) ► Parasız yatılı.
"Yine bu tesirle ikinci sene de beni mektebe leylî meccani talebe yaptırdı." - Etem İzzet Benice
* * * * *
Kelime Kökeni :
Arapça laylī ليلي “geceye ait” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça lyl kökünden gelen layl ليل “gece” sözcüğünün +ī ekiyle nisbet halidir.
Ek açıklama : Kişi adı olan Leylā ليلىَ aynı anlamdadır.
Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :
[Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
muˁtedildür anda bu leyl ü nehār [gece ve gündüz birbirine eşittir]
Yeni Osmanlıca: [Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
leylī: (...) 3. gece dahi kalan. Leylī şakirdān: gece dahi mektebde kalan talebe.
{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-
not: görsel, freepik.com' dan alıntıdır.
Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.
Bizde yer alan bir sanat grubunun adı Leyli ve hiç böyle bir anlamı olacağını düşünmemiştim.
YanıtlaSilMüzik seçimlerini cidden çok beğeniyorum. Pazartesi sabahında bir süre sürekli açık kalsın dedim... odamda geziniyor notaların şimdi 🎼🎶🎵
Sevgili Mai merhaba,
SilEski kitaplardan leylî meccani sözünü hep duymuşumdur ve ilgimi çekerdi. Bugün işlemiş olduk kelimeyi. :)
Çok mutlu oldum müzikleri beğenmene Mai <3 Yorumunu yanıtlarken ben de açtım dinliyorum şimdi. :)
Sevgiler İzmir' den...
Merhabalar.
YanıtlaSilSizin ele aldığınız Arapça "leyli" kelimesi :Yatılı, geceye özgü, gececi, anlamındadır. Çünkü Arapça'daki "layl" gece kelimesinden türetilmiştir. Bir de şairler, ozanlar tarfından kaleme alınan "leyli" ler var. Biraz onları inceledim, onlar geceden çok leyla'ya atıf yapmışlar. Aslında bu konuyu derinlemesine incelemek gerekiyor. Arapça ve anlamı, yatılı, gececi olan leyli nasıl oluyor da şiirler de "Leyla"nın "leyli"si oluyor. Ahmet Haşim'in cümlesinde verdiğiniz "leyli" hangi anlamdadır. Ben söz konusu cümleyi birkaç kez okudum, Ahmet Haşim bu cümlede "leyli"yi Yunus'un Mecnun'a gerek kıldığı "leyli" anlamında kullanmış sanki, bana öyle geldi. Belki de yazılış şeklindeki inceltme işaretleri anlamını değiştiriyor olabilir de. Bu konuda bizi ancak bir uzman aydınlatabilir, ya da biz, bu uzmanların paylaştığı makalalere uzanacağız.
Müziği dinledim, arka planda yaylı çalgılar grubu, arka fon müziğini icra ederken, çello da ön planda yay çekiyor gibi geldi bana. Müzik güzeldi, beğendim. Bu tür müzikleri seçmek üzere araştırırken zor olmuyor herhalde. Blog sayfanızda paylaştığınız müzikleri bir dosya barındırıcısında muhafaza etmeniz sizin için iyi olur. Aradan zaman geçiyor, paylaştığınız müzikler paylaşım adresinden kaldırılınca, sizin sayfanızdan da kalkıyor ve müzik dosyasına erişilemiyor uyarısı verir.
Paylaşım için teşekkür ederim. Leyli kelimesini daha doğru bir şekilde tanımamıza imkan verdiniz. Emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
Selam ve muhabbetle.
Recep Bey hoş geldiniz,
SilLeyli' nin ikinci anlamı "geceye özgü" ve altındaki örnek cümle de Ahmet Haşim' den bir cümle, dolayısıyla o kadınların geceye özgü, gececi, gecenin karanlığıyla ilintili olduğunu açıklıyor. Ben öyle algıladım, umarım açıklayıcı olabilmişimdir. Şiirlerdeki Leyla' nın ise, gece gözlü bir kadın olduğunu düşünüyorum ben. :)
Müziği beğenmenize çok sevindim. Videoları YouTube' dan ekliyorum ama haklısınız çok eski yayınları kontrol ettiğimde videonun kaldırıldığına rastladım. Bazı videolar da indirmeye izin vermiyor. İnanır mısınız artık olduğu kadar diyorum ben de.
Katkılarınıza yürekten teşekkür ediyorum.
Sağlık ve sıhhatler diliyorum.
Ben yorum içine emoji eklemedim ama, nasıl olmuşsa orada kelimenin harfi üzerine emoji yerleşmiş.
YanıtlaSilBu yorumunuza bir bardak çay ikram edeyim size mesela :Ç
SilTeşekkür ederim. Bakayım, ben de yapabilecek miyim :Ç
SilEmojiler yorumlarda keyifli oluyor. Sinan' ın kulakları çınlasın. :)
SilEmojinin nasıl yerleştiğini anladım. Dilbilgisi kurallarına göre bir açıklama yapılacağında iki nokta üst üste nokyalama işareti kullanılır. İki nokta üst üsteden sonra başlayan kelimenin ilk harfi büyük yazılınca, orada alkışlayan el emojisi oturmuş. Ne kadar garip bir tesadüf değil mi?
YanıtlaSilRecep Bey merhaba,
Silİlk önce bu yoruma cevap vereyim dedim. Blog Forumdan Sinan emoji için bir çalışma yaptı ve bloğuma ekledi. Yorumların alt kısmında hangi emojiyi kullanmak istiyorsanız nasıl yazılacağını örneklerle gösteren bir tablo var. Dediğiniz gibi iki nokta üstüste ve hemen ardından bir büyük harf yazıldığında emojiye ulaşılmış oluyor. Tesadüf değil onu açıklama istedim.
Merhabalar.
SilAçıklama için teşekkür ederim. Tesadüflüğü şöyledir. Ben alkışlayan bir el emojisi kullanma gibi bir klavye hareketim olmadığı halde, imla kuralına uygun yazayım derken oluşan emojiyi anlatabilmek için tesadüfü kullanmıştım.
Selamlar.
Evet o açıdan haklısınız Recep Bey :T
SilAh çocukluğumdan bir ifade kopup gelmiş. Leyli okumuş babam, leyli olmak..Rahmetli anneannemle babaannemin dilinden düşmeyen zamane sözcükleri...Bense hazırlık sınıfına girdiğimde okulumuzdaki son leylilerin dönemiydi. Ertesi sene bitti.
YanıtlaSilMindmills merhaba,
SilYatılı okuyanlara hem imrenirdim, hem de üzülürdüm aile ortamından uzak oldukları için. Bu deyim, bu ifade biçimi ne ilginç değil mi? Tanıklık etmek de bir o kadar diye düşünüyorum. :A
Leyli duydum ama yatılı anlamında olduğunu bilmiyordum. Ben şok :)
YanıtlaSilYaşamdan Yazılar merhaba,
SilKelimelerde şaşırtmak da var işte. :) Yeni bir kelime oldu senin için bak.
Ben daha sevgi içeren bir anlam düşünmüştüm hep,şaşırdım :)
YanıtlaSilKiremithanem hoş geldin,
SilAa güzel bir düşünceymiş seninki de. O zaman eski kelimenin yeni anlamına merhaba diyelim. :) :F
Kelimeyi biliyor ama anlamlarını bilmiyormuşum. İkinci anlamı daha güzelmiş, sevdim. :)
YanıtlaSilduygu özkan hoş geldin,
SilEvet değil mi, "geceye özgü" hoş bir ifade :T :)
Ellerinize sağlık 👏
YanıtlaSilA.Mertoglu merhaba,
SilÇok teşekkür ederim. :A
Bu kelimeyi bilmiyordum. Teşekkürler sevgili Momentos :))
YanıtlaSilYıldız merhaba,
SilBen teşekkür ederim canım. :F :)
"leyli de yar loylu da yar" diye geçiyor ya türküde. oradanmış demek.
YanıtlaSilburcu hoş geldin,
Sil"..oradanmış demek" derken ne demek istediğini anlamadım ama olsun :)
Ortaöğretim hayatı parasız yatılı geçmiş biri olarak bu kelimeyi bilmez olur muyum? Ah, yıllar! 😔
YanıtlaSilBir Edip merhaba,
SilKelimenin tam da içinde bulunmuş birinden bu yorum çok anlamlı. :A Bir okul içinde yüzlerce çocuk aynı anda uyuyor, yemek yiyor, derse giriyor. Bu "Ah!" çok derin. :F