16 Aralık 2025 Salı

BİR KELİME = MOTAMOT





Motamot : (Fransızca) 1. (sıfat) ► Kelimesi kelimesine.

2. (zarf) Hiç değiştirmeden.

* * * * *

Birleşik Kelime olarak kullanımı :

Motamot çeviri : (isim) Aslına bağlı kalınarak yapılan çeviri.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca mot à mot “kelimesi kelimesine” deyiminden alıntıdır. Bu deyim Fransızca mot “kelime” sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince muttum “ağızdan çıkan ses, lakırdı” sözcüğünden evrilmiştir.


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler:

[Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cehennemlik, 1919]
Ben ‘motamo’ bir ‘tradüksiyon’ yaptım. Moller her ne ki dediyse ondan bir nokta dışarı çıkmadım.

[Cumhuriyet - gazete, 1930]
İkinci Kur'an motamot Türkçe'ye tercümelidir




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-






not: görsel, vecteezy.com' dan alıntıdır.





18 yorum:

  1. Merhabalar.
    Kelimesi kelimesine, hiç değiştirmeden anlamındaki motamot sözcüğünün sesi; "etkisi kesin olan, tam istenildiği" şeklinde anlamı olan "birebir" kelimesini aklıma getiriyor. Belki anlam olarak tam motomat sözcüğünü karşılamıyor olabilir.

    Motamot Fransızca bir kelime olup dilimize on dokuzuncu yüzyılın ilk çeyreğinde yerleştiği Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın yukarıda verdiğiniz örnek cümlesinden anlaşılıyor. Belki daha da eski olabilir.

    Motamot kelimesine ülkemizde kaç kişi vakıftır bilmek isterdim. Yeri gelmişken itiraf etmeliyim ki bu kelimeyi ismen tanıyorum, ses örgüsünden de birebir anlamını çağrıştırdığını da biliyorum ama tam karşılığının "kelimesi kelimesine" olduğunu bilmiyordum. Sayenizde öğrenmiş oldum, teşekkür ederim. Yeri gelmişken yine bu kelimeyle ilgili bir düşüncemi de söyleyim; motamot kelimesinin karşıladığı anlamla ilgili bir eylemden bahsetmem gerekse, asla motamot kelimesini kullanmam, tam olarak anlamını karşılasa da karşılamasa da birebir sözcüğünü kullanmayı yeğlerim.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey merhabalar,
      Benim ekstradan bir ekleme yapmama gerek kalmadan çok iyi açıklamışsınız içeren anlamı ve yetersiz kalabileceğini de. :T

      Daha önce yayına aldığımız kelimelerden bazıları da yabancı olduğu halde, nasıl da ağızdan ağıza dolaşarak kullanıma girmişler ve Türkçe sözlüklere yerleşmişler. Sizin de belirttiğiniz gibi bazen akıcı şekilde o kelimeyi kabulleniriz, bazen de etmeyiz.
      Yayınlara gösterdiğiniz ilgi ve destek için teşekkürler.
      Saygılarımla,

      Sil
  2. aslında fransızca okunuşunda son t telaffuz edilmez. Ama türkçeye böyle geçmiş, kesin Galatasaray liselilerin işi :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Arpi Haddeler merhaba,
      Dillerin farkı, burada ortaya çıkıyor işte, eğer Türkçeye de öyle geçseydi o zaman Türkçeleşmemiş olurdu. Doğrusu "bence" bu, yani görüneni okumak. :D :T

      Sil
  3. Dil gelişirken ne güzel birbirinden etkilenmiş. Cezayir'e ilk gittiğimde ortak kelimeleri duyunca şaşırmıştım. Bu kelimeyi bilir ve kullanırım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evren merhaba,
      Haklısın, yabancı yerlerde ortak kelime ile karşılaşınca bir tanıdık bulmuş gibi oluyor insan. :T

      Sil
  4. Sıklıkla kullanıp sevdiğim bir ifade ama türkçeye böyle girdiğini ve hatta sonunda t'siyle okunduğunu bilmiyormuşum, ne ayıp bana. Bir de tete-a-tete vardır malum, ama güzel türkçemizde "tet a tet" yok, onu biliyorum. :)
    HRG "motamo bir tradüksiyon" yapmış, biz de ondan dilimize "kelimesi kelimesine çeviri" yapalım çünkü karşılığı var ve yapabiliyoruz. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mindmills merhaba,
      Diller arası karışıklık malûm :) Ama artık Google' ın kulaklığıyla bunlara hiç gerek kalmayacak galiba, anında tercüme. :T :)

      Sil
  5. Bu kelimeyi görünce o çok bilindik atasözü geldi aklıma Momentos: "Çeviri kadın gibidir, güzeli sadık olmaz, sadığı güzel."

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yıldız merhaba,
      Bu söz üzerine küçük bir araştırma yaptım, kimler neler söylemiş diye, en hoşuma gideni de Mina Urgan' ın söylediği oldu. :T

      Sil
  6. Merhabalar.
    'Müsaade' kelimesini paylaşmışsınız ama yorumlara kapatmışsınız. Kararınıza saygı duyarı duyarım. Emeğinize sağlıklar dilerim.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey merhaba,
      Yayınlar kendiliginden otomatik devreye girecek ancak ben burda olmadığımdan yayın yorumlarıyla ilgilenemeyeceğim, bu yüzden yoruma kapattım. Yeni yıl için iyi dileklerimi kabul ediniz lütfen.
      Saygılarımla,

      Sil
    2. Merhabalar.
      Anladım, siz paylaşımlarınızı ve yayım zamanını otomatik olarak ayarladınız ve devreye soktunuz. Şimdi yorum yazanlara da cevap veremeyeceğiniz için, takipçileriniz meraklanacaklar.
      Açıklama için çok teşekkür ederim.
      Efendim, ben de size yeni yılın hayırlarınıza vesile olmasını diler ve yeni yılınızı kutlarım. Sağlıcakla ve esen kalın.
      Selam ve saygılarımla.

      Sil
    3. Güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim.
      :A :F
      Saygılar,

      Sil
  7. Merhabalar.
    Son yazınızda "Müsaade" demişsiniz ya, ben de size; müsaade sizin, demeyi unutmuşum da onun için tekrar geldim.
    Selamlar.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey estağfurullah, inceliğiniz için sağ olunuz. :A
      Sağlıkla kalın,

      Sil
  8. Nedense bu kelime sempatik gelir bana :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yaşamdan Yazılar,
      Bazı kelimeler sıcak, bazısı ise çok soğuk gelir insana haklısın. :T :)

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-


Dikkat Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.

:)

;)

:D

:(

=(

:@

:X

:O

:P

:F

:Y

:A

<3


:T

:H